تبلیغات
پل صراط

پل صراط
نماز جماعت پیروان من ، تجسم و نمایشی از صفوف فرشتگان است. پیامبر اکرم (ص) 
نویسنده سایت گیزمیز
تحلیل آمار سایت و وبلاگ
چن سالته؟
چقد به ارزش های دینی اعنقاد داری ؟







صفحات جانبی

بعد از هجرت پیامبر اسلام، حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه و آله به شهر مدینه، مسجد نقش کلیدی در جامعه اسلامی پیدا کرد؛ به گونه ای که بعد از گذشت قرنها از ساخت اولین مسجد، این مکان مقدس اصلی ترین...


مقدمه

بعد از هجرت پیامبر اسلام، حضرت محمد مصطفی صلی الله علیه و آله به شهر مدینه، مسجد نقش کلیدی در جامعه اسلامی پیدا کرد؛ به گونه ای که بعد از گذشت قرنها از ساخت اولین مسجد، این مکان مقدس اصلی ترین پایگاه اسلامی به شمار می رود.

در طول این قرنهای متمادی بر حسب نیازها و ضرورتهایی که در جهان اسلام پیش می آمد، همواره مساجد کارکردهای مختلفی پیدا کرده اند. در زمان جنگ به عنوان پایگاهی برای اعزام نیرو، گاهی مکان سوادآموزی و گاهی محل مداوای مجروحین جنگی بوده اند؛ اما در تمام این مدت، کارکرد عبادی به عنوان اصلی ترین کارکرد مسجد بوده است.

اکنون بعد از گذشت چهار ده قرن از پیدایش این مکان مقدس، در جامعه کنونی ما نیز کارکردهایی برای مسجد وجود دارد که بخشی از آنها در راستای بُعد عبادی مسجد است؛ ولی بعضی دیگر از آنها پدیده های نو ظهوری هستند که در بعض موارد اتفاق جمعی بر اعمال آنها وجود ندارد. این اختلاف باعث شده است که برنامه های نوظهور مساجد از طرف عده ای دور از شأن مسجد و مخل کارکرد اصلی آن ارزیابی شوند؛ در حالی که گروهی دیگر، امور یاد شده را باعث رونق بیش تر مسجد و تقویت کننده برنامه عبادی آن قلمداد می کنند.

نتیجه این اختلاف آن است که در برنامه ریزی و اداره مساجد، دشواریهایی به وجود آید؛ به گونه ای که اکنون در برخی از مساجد، کلیه برنامه های جانبی تعطیل، و تنها به بُعد عبادی مسجد اکتفا شده است.

در این مقاله بر آنیم که هر یک از کارکردهای موجود در مساجد را به صورت مجزا و از دید احادیث بررسی کنیم.

کارکردهای موجود در مساجد :

1)  کارکرد عبادی :

برای بعد عبادی مسجد نمونه های گوناگونی می توان ذکر کرد که استفاده از مساجد در راستای همه آنها از صدر اسلام مرسوم بوده است و تقریبا صحت استفاده از مسجد در موارد یاد شده از متواترات بین مسلمین است.

در این خصوص می توان به موارد زیر اشاره کرد :

الف)  نماز جماعت؛

ب) تلاوت قرآن؛

ج) اعتکاف؛

د) خواندن نوافل؛

ه) دعا و مناجات؛

و) تبلیغ و سخنرانی.

2) کارکردهای اجتماعی مساجد :

الف) رأی گیری:

از زمان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله مساجد محل شور و تصمیم گیریهای مهم در سطح اجتماعی بوده اند. به گونه ای که بعد از وفات ایشان نیز، به خاطر مرسوم بودن این گونه امور برای مسجد، در جریان غصب خلافت هم، اصحاب در مسجد پیامبر صلی الله علیه و آله دور هم جمع شدند.

ب) اعلام و اطلاع رسانی

اعلام و اطلاع رسانی در مساجد دو جنبه می تواند داشته باشد :

جنبه اول، آنکه در راستای امور عبادی قرار دارد؛ مانند اذان گفتن که نه تنها مورد تایید است؛ بلکه یکی از سنتها و آداب اسلامی هم به شمار می رود. جنبه دیگر، آنکه برای امور دنیوی مورد استفاده قرار می گیرد، مانند اعلام و اطلاع رسانی ای که برای یافتن اشیای گمشده صورت می گیرد. این کار که امروزه در بعضی از مساجد مرسوم است، ظاهرا مورد تأیید احادیث نمی باشد. از جمله این احادیث می توان به حدیث زیر اشاره کرد:

أشعری در حدیثی مرفوع می گوید: «أَنَّ رَجُلًا جَاءَ إِلَی الْمَسْجِدِ یُنْشِدُ ضَالَّةً لَهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه و آله قُولُوا لَهُ لَا رَدَّ اللَّهُ عَلَیْکَ فَإِنَّهَا لِغَیْرِ هَذَا بُنِیَتْ قَالَ وَ رَفْعُ الصَّوْتِ فِی الْمَسَاجِدِ یُکْرَهُ ...؛

مردی به مسجد آمد و با صدای بلند اعلام کرد که چیزی گم کرده است. پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود: به او خداوند آن را به تو باز نگرداند؛ چرا که مسجد برای کاری جز این بنا شده است. [همچنین] فرمود: ( بلند کردن صدا در مسجد ناپسند است.).

3) کارکرد نظامی (پایگاه بسیج) :

امکان پیدایش این کارکرد، بیش تر در زمان جنگ است و تنها مصداق آن در مساجد امروز ما پایگاههای مقاومت بسیج می باشد. البته تذکر این مطلب به نظر لازم می آید که پایگاههای بسیج، امروزه فعالیتهای گسترده ای دارند و آمادگی دفاعی یکی از برنامه های آنهاست که ما در این بخش از آنها بحث می کنیم و بقیه فعالیتهای فرهنگی این پایگاهها را در ضمن کانونهای فرهنگی مساجد تبیین خواهیم کرد.

با نگاهی به تاریخ خواهیم دید که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله خطبه های آتشین خود را که برای اعزام مسلمانان به جهاد و مبارزه با کفر و شرک بود، در مساجد ایراد می کردند و حتی آمادگیهای قبل از اعزام هم در مسجد شکل می گرفته است.

بعضی احادیث هم مؤید همین مطلب می باشد، که از آن جمله حدیث زیر است::

: « حارث بن یزید بکری می گوید: « قَدِمْتُ الْمَدینَةَ فَدَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَإِذَا هُوَ غَاصٍ بِالنَّاسِ وَ إِذا رَایَات سُودٍ وَ إِذا بِلاَلٌ مُتَقَلِّدُ السَّیْفِ بَیْنَ یَدَیْ رَسُولِ اللّه ِ صلی الله علیه و آله قُلْتُ مَا شَأْنُ النَّاسِ قَالُوا یُریِدُ أَنْ یَبْعَثَ عَمْرو بْنَ الْعَاصِ وَجْها؛»

به مدینه آمدم و وارد مسجد شدم. در این هنگام [دیدم] مسجد پر از جمعیت است و پرچمهای سیاه رنگ [در جنبش و اهتزازند] و بلال در پیش روی رسول خدا صلی الله علیه و آله شمشیر خود را حمایل کرده است. گفتم: مردم را چه شده است؟ گفتند: [پیامبر صلی الله علیه و آله [ می خواهد عمرو بن عاص را [با لشکر[ به جایی بفرستد

منبع: www.hawzah.net                                                                                                                     




[ جمعه 27 بهمن 1391 ] [ 10:55 ق.ظ ] [ محسن ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

با سلام خدمت مسلمانان و نمازگزاران عزیز.

نماز چشمه ی جوشان معرفت است، نماز سكوی اعتلا وعروج انسان است، نمازپیام مكتب ستون دین وقله ی بالندگی است، نماز درس خاك طبعی وفروتنی وبریدن از منیت هاست، نماز كلاس درس وكتاب هستی است، نماز نیاز همیشه ی انسان به شكفتن است.

انشاءالله نماز هایتان مورد درگاه حق تعالی قرار گیرد.

« یا علی »
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :